Đặc điểm các loại phân vi sinh

Phân bón là yếu tố không thể thiếu để cung cấp chất dinh dưỡng nuôi cây, cho cây phát triển tốt, ra hoa, kết trái đạt năng suất cao. Tuy nhiên, hiện nay phân vi sinh vật còn rất ít và chỉ là bộ phận nhỏ so với phân hóa học trên thị trường. Vậy phân vi sinh là gì? Có những loại phân vi sinh nào?


1. Phân vi sinh là gì?


Phân vi sinh là những chế phẩm trong đó có chứa các loài vi sinh vật có ích. Có nhiều nhóm vi sinh có ích bao gồm vi khuẩn, nấm, xạ khuẩn được sử dụng làm phân bón. Trong đó, quan trọng nhất là các nhóm vi sinh vật cố định đạm, hòa tan lân, phân giải chất hữu cơ, kích thích sinh trưởng cho cây trồng,…


Để chế biến phân vi sinh, các loài vi sinh vật sẽ được nuôi cấy và nhân lên trong phòng thí nghiệm. Khi đạt đến nồng độ các tế bào vi sinh khá cao người ta trộn với các chất phụ gia rồi làm khô đóng vào bao.



2. Phân loại phân vi sinh


+ Phân vi sinh đạm


Phần lớn các loại vi khuẩn cố định đạm thường sống cộng sinh với các cây họ đậu. Chúng xâm nhập vào rễ cây và sống cộng sinh trong đó, tạo thành các nốt sần ở rễ cây. Chúng sử dụng chất hữu cơ của cây để sinh trưởng, đồng thời hút đạm từ không khí để cung cấp cho cây, một phần tích lũy lại cho cơ thể chúng.


Với công nghệ hiện đại ngày nay, các nhà khoa học đã sử dụng công nghệ gen để tạo ra các chủng vi sinh vật cố định đạm có nhiều đặc điểm tốt. Công nghệ sinh học cũng giúp tạo ra những chủng vi sinh vật có đặc tính cạnh tranh cao với các loài vi sinh vật trong đất. Mặt khác, công nghệ sinh học đã cho phép các nhà khoa học tách được gen quy định đặc tính cố định đạm từ vi khuẩn và đem cấy vào tế bào cây trồng, làm cho một số loài cây trồng cũng tạo được khả năng cố định đạm như vi khuẩn. Hiện trên thị trường, phân vi sinh cố định đạm được bán dưới các tên thương phẩm sau: Phân nitragin chứa vi khuẩn nốt sần cây đậu tương; Phân rhidafo chứa vi khuẩn nốt sần cây lạc; Azotobacterin chứa vi khuẩn hút đạm tự do; Azozin chứa vi khuẩn hút đạm từ không khí sống trong ruộng lúa. Loại phân này có thể trộn với hạt giống lúa.

 


+ Vi sinh vật hòa tan lân


Cây chỉ có thể hút được lan ở dạng dễ tiêu trong đất, lân ở dạng khó tan trong đất cây không hút được. Vì vậy, có nhiều loại đất như đất đỏ bazan, đất đen,…hàm lượng lân trong đất khá cao, nhưng cây không hút được vì lân ở dạng khó hòa tan. Trong đất thường tồn tại một nhóm vi sinh vật có khả năng hoà tan lân bao gồm: Aspergillus niger, một số loài thuộc các chi vi khuẩn Pseudomonas, Bacillus, Micrococens. Nhóm sinh vật này dễ nuôi trồng trong môi trường nhân tạo.


+ Vi sinh vật kích thích tăng trưởng cây


Gồm một nhóm nhiều loài sinh vật khác nhau, trong đó có vi khuẩn, nấm, xạ khuẩn,…nhóm này được các nhà khoa học phân lập ra từ tập đoàn vi sinh vật đất. Người ta sử dụng những chế phẩm gồm tập đoàn vi sinh vật được chọn lọc để phun lên cây hoặc bón vào đất làm cho cây sinh trưởng và phát triển tốt, ít sâu bệnh, tăng năng suất. Ngoài ra, chế phẩm này còn làm tăng khả năng nảy mầm của hạt, tăng trọng lượng hạt, thúc đẩy bộ rễ phát triển mạnh.


3. Một số lưu ý khi sử dụng phân vi sinh vật


Phân vi sinh vật thường có dạng bột màu nâu, đen vì phần lớn các nơi sản xuất đã dùng than bùn làm chất độn, chất mang vi khuẩn. Phân được sản xuất trong nước thường được sử dụng bằng cách trộn với các hạt giống đã được vảy nước để ẩm hạt trước khi gieo 10-20 phút.


Nồng độ sử dụng là 100kg hạt giống trộn với 1kg phân vi sinh. Các chế phẩm vi sinh vật sản xuất trong nước thường không cất giữ được lâu. Thường sau 1 đến 6 tháng hoạt tính của vi sinh vật trong chế phẩm giảm mạnh. Vì vậy, khi sử dụng cần xem kỹ ngày sản xuất và thời gian sử dụng có ghi trên bao bì.


Chế phẩm vi sinh vật là vật liệu sống, vì vậy nếu cất giữ trong điều kiện nhiệt độ cao hơn 30 độ C hoặc ở nơi có ánh nắng trực tiếp chiếu vào thì một số vi sinh vật bị chết. Do đó, tốt nhất bạn nên cất giữ phân ở nơi mát và không bị ánh nắng chiếu trực tiếp vào.


Phân vi sinh vật thường chỉ phát huy tác dụng trong những điều kiện đất đai và khí hậu thích hợp. Thường tốt nhất ở các chân đất cao, đối với các loại cây trồng cạn.


Lê Hằng